ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
354
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
موقف عرفات حج بر وقوف در روز عرفه ؛ يعنى روز نهم ذى الحجه تا پس از غروب آفتاب ، استوار است . تمامى صحراى عرفات ، به استثناى ميل بطن عرنه ، موقف به شمار مىآيد همچنانكه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « بطن عرنه در ميان دو ميل حد حرم و دو ميل حد عرفات از سوى مكه قرار گرفته است . » و نام عرفات گاهى به همراه بطن عرنه اطلاق شده و گاه فقط به محلى كه به عنوان وقوف به شمار مىآيد ، گفته مىشود كه در گفتهء اول استثناى بطن عرنه از عرفات بر طبق حديث لازم است . قاضى عز الدين بن جماعه در مناسك خود نسبت به وقوف پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در عرفات آورده است : پدرم رحمة اللّه عليه ؛ دربارهء حدود دشت عرفات تحقيق كرده و روايات زيادى را در اين باره بررسى نموده و اين گونه مىنويسد : توقفگاه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در سمت راست سر بالايى پشت گشادى برآمده در ميان دشت عرفات كه بر اين دشت مسلط است بوده ، در اين جايگاه دو قطعه سنگ قرار دارد كه اين سنگها به سنگ كوهى كه موسوم به جبل الرحمه است متصل مىباشد . اين گشادى ميان كوه ياد شده و ساختمان مربع شكل در چپ كه به كوه نزديكتر است ، به گونهاى است كه شخصى اگر رو به سوى قبله بايستد ، يك سمت كوه در مقابل صورت او و ساختمان مربع با فاصلهء كمى ، در سمت چپ او قرار مىگيرد . تقى فاسى پس از نقل آن از ابن جماعه مىنويسد گفته مىشود كه اين ساختمان مربع ياد شده خانهء آدم عليه السّلام در عرفات بوده است كه به دستور مادر مقتدر عباسى ، سقاخانهاى براى حجاج در آن محل ساخته شد . اين مطلب بر روى سنگى كه بر ديوار سمت قبلهء آن قرار دارد ، نوشته شده است . مسجد نمره « 1 » پس از طى مسير از جبل الرحمه به فاصلهء 20 دقيقه ، دو ميل ديگرى قرار گرفته است كه حجاج از ميان آن دو عبور مىكنند . اين دو ميل نشاندهنده حدود عرفه از سوى مكه است كه با فاصلهاى نسبتا زياد از هم قرار گرفتهاند . ارتفاع هر يك از اين ميلها پنج متر و
--> ( 1 ) - امروزه ساختمان اين مسجد در بيرون محدودهء مزدلفه ساخته شده از اين رو بنابر فتواى فقها رفتن به درون آن در هنگام احرام حج ، ممنوع است . « مترجم » .